Digitaal lesmateriaal
Uit Kenniswiki
 |
||
| Vraagstukken op de Kennisrotonde: | ||
'Er is in het onderwijs steeds meer behoefte aan digitaal leermateriaal, ter aanvulling of vervanging van de regulieren boeken. Steeds meer leraren maken zelf hun eigen materiaal en delen dit met anderen op internet. Het is de kunst om hier het juiste materiaal voor de eigen les tussen te vinden.'
Inhoud |
Wat is digitaal leermateriaal?
Een leerobject is een digitaal stukje leerstof dat kan bestaan uit verschillende componenten, bijvoorbeeld afbeeldingen, animaties, teksten, opdrachten, toetsen, etc. Leerobjecten kunnen hergebruikt worden en gedeeld worden met anderen. met behulp van leerobjecten kunnen gebruikers zelf het leermateriaal samenstellen. leerobjecten komen in verschillende niveaus voor. Deze niveaus worden ook wel aggregatieniveaus genoemd. Er worden vier niveaus gebruikt. Hoe hoger het aggregatieniveau hoe meer inhoudelijke en didactische content er is toegevoegd.
Niveau 1: Fragment
Niveau 2: Informatieobject of toets
Niveau 3: Leereenheid
Niveau 4: Module of cursus die leidt tot een certificaat.
Bron: Handreiking Kwaliteit digitaal leermateriaal Kennisnet
Hierbij zijn vooral de aggregatieniveaus 3 en 4 interessant ter vervanging van de papieren lesmethode.
Met ingang van het schooljaar 2008-2009 wil de overheid in het voortgezet onderwijs de kosten voor schoolboeken en andere ‘verplichte’ lesmaterialen niet langer ten laste van ouders laten komen. Waarschijnlijk zullen de kosten vanaf het schooljaar 2009-2010, vanuit de lumpsumvergoeding, volledig door de scholen betaald worden. Het belang van en de behoefte naar digitaal leermateriaal wordt hiermee dus ook groter.
Waar vind ik digitaal lesmateriaal?
Er is in principe voldoende digitaal leermateriaal online beschikbaar. Het grote nadeel is dat dit weinig gerubriceerd en gemetadateerd is, waardoor leerobjecten niet vindbaar zijn. Ook maakt de specifieke onderwijspraktijk vaak dat het gevonden lesmateriaal niet per definitie in iedere school herbruikbaar is, de werkwijzen van de verschillende scholen/docenten verschillen daarvoor te veel van elkaar. Een derde probleem is dat de beschikbare lesmaterialen niet gekoppeld zijn aan leerlijnen. De site digitaal leermateriaal helpt u op weg. Andere handige links:
Zoeken en vinden
Er zijn verschillende plaatsen waar digitaal lesmateriaal uitgewisseld wordt:
- communities van Kennisnet met veel digitaal lesmateriaal
- Educatieve zoekmachine met lesmateriaal
- Digitaal leermateriaal van de Onderwijsvernieuwingscoöperatie
- Math4all, materialen voor wiskunde-onderwijs
- Rekenweb, rekenspelletjes voor kinderen basisonderwijs
- Wisweb, wiskundemateriaal van het Freudenthal Instituut
- Leermiddelen VO
- DaVindi
- Teleblik
- Lesidee
- Docentenmateriaal, voor een door docenten
- Videoportal met veel videomateriaal, u kunt ook zelf uploaden
- Eduware site van Op Maat met daarop alle leerobjecten
- Digilessen VO, samenwerking tussen 21 scholen
- forum voor uitwisseling digitaal lesmateriaal
Organisatie toegankelijkheid:
Zelf lesmateriaal maken:
Mogelijkheden in de praktijk
Binnen de educatieve contentketen van Kennisnet heeft men zich de afgelopen jaren over metadatering gebogen. Om leerobjecten goed vindbaar te maken moeten zij steekwoorden meekrijgen, dit wordt metadatering genoemd. In het artikel 'Ontwikkelen van duurzame digitale leermiddelen' worden de knelpunten en succesfactoren benoemd. In het Handboek Effectief Opleiden wordt een workshop beschreven over het werken aan digitale leermiddelen voor duurzaam gebruik.
Kwaliteit lesmateriaal
In de handreiking Kwaliteit digitaal leermateriaal (PDF) van Kennisnet staan een set kwaliteitskenmerken van content beschreven. Deze zijn allen voorzien van voorbeelden. Deze handreiking is bestemd voor ontwikkelaars van digitaal lesmateriaal: educatieve uitgeverijen, maar ook voor leraren die zelf leermateriaal maken. Met deze handreiking wil Kennisnet de kwaliteit van digitaal lesmateriaal bevorderen. Kennisnet zal zich ook bezigh houden met een kwaliteitssysteem voor digitaal lesmateriaal. In de handreiking zijn allerlei kwaliteitskenmerken beschreven. Het gaat in de eerste plaats om competentie-leerdoelen-kenmerken, in de tweede plaats om onderwijsproceskenmerken, vervolgens om technische productkenmerken en tenslotte om vindbaarheidskenmerken.
Nadira Saab schreef voor een project van de Kennisrotonde Richtlijnen voor het ontwerpen van leerobjecten (PDF).
Koppeling leerdoelen
Er zijn diverse mogelijkheden om digitaal leermateriaal in te zetten in de praktijk. In De Onderwijsvernieuwingscoöperatie (OVC) werken negen scholen voor voortgezet onderwijs met elkaar samen aan het ontwikkelen en arrangeren van webbased educatieve content, waaronder materiaal voor wiskunde. Resultaat is dat de OVC vanaf het schooljaar 2009-2010 kerndoeldekkend webbased materiaal ter beschikking zal hebben voor de gehele onderbouw, geordend in leergebieden. In opdracht van de OVC heeft hiervoor een OVC-businessmodel (PDF) ontwikkeld, dat duurzaam gebruik en groei van de webbased educatieve content in het onderwijs kan stimuleren.
Praktijkvoorbeelden
Op dit moment zijn er nog geen scholen die volledig digitaal werken. Wel wordt er in het voortgezet onderwijs veel gebruik gemaakt van ELO's waarbinnen veel lesmateriaal is geplaatst. Ook door de komst van digitale schoolborden zijn scholen begonnen met een digitaliseringsslag.
Ervaringen
Er zijn op de Kennisrotonde veel vragen binnengekomen over digitaal lesmateriaal. Bovenin zijn alle vraagstukken te vinden. Ervaringen, kennis en projectuitkomsten zijn op de verschillende pagina's van de projecten te vinden.
Heeft u ervaringen met digitaal leermateriaal? Voeg ze hier toe (klik bovenaan op bewerk)!
